# Застрэльшчыкi новых адкрыцияÿ

Александр Романович Беляев

## А. Р. БЕЛЯЕУ


## ЗАСТРЭЛЬШЧЫКІ НОВЫХ АДКРЫЦЦЯ╬


А В. Луначарскі называ╝ буржуазную навуковую фантастику прая╝леннем інжынернай сутнасці капіталізма. Вуржуазія эпохі развіваючагася капіталізма прад'я╝ляла вялікі попыт на літаратуру, якая-б папулярызавала навуковы і тэхнічны прагрэс. На гэтай глебе вырас і расквітне╝ бліскучы талент Жуль Верна -- разведчика будучага тэхнічнага прагрэса. Але якім бы╝-бы лёс Жуль Верна, калі-б ён радзі╝ся ╝ эпоху загнівання капіталізма? Які водгук мог-бы атрымаць заклік да тэхнічяага прагрэса ╝ гады перавытворчасці, жорсткіх крызіса╝, беспрацо╝я тэхнічнай інтэлігенцыі? Зараз-жа найвялікшы поспех маюць толькі прапаведпікі разбурэння машын, накшталт Чэйза.

І ны бачым, як выраджаецца навуковая фантастика ╝ капіталістычных краінах. Прыстасо╝ваючыся да новых умо╝, пісьменнікі-фантасты пі абслуіго╝ваюпь фашызм, ці робяць ня╝далыя разведкі ╝ сферу бу-дучых социальных адносія.

Бязмежны прастор для навукава-фантастычнага жанра адкрываедца толькі ╝ нас, у СССР, у краіне рэалізаваных "утопій". Толькі ╝ нас, у СССР, створаны ╝се ╝мовы для развіцця навуковай фантастыкі, бо ╝ нас ёспь найшырэйшая база для навуковага і тэхнічнага прагрэса при ╝дзеле ╝сяго многамільённага працо╝нага насельніцтва. Маштабы нашага буда╝ніцтва сапра╝ды грандыёзны. Гэтыя маштабы раступь з кожным годам, з кожнай пяпігодкай. Ім няма і не можа быць граніцы. Мы бярэм у пераробку і льды Арктыкі і гарачыя пяскі Азіі. Ваду і вецер, палярны холад і сонца мы прымушаем служипь нам. Прыдзе час, і мы возьмемся за пераробку ╝сяго земнага шара. Мы ╝скрыем скарбніцы Антарк-тыкі, мы ачысцім для культу-ры дзікія джунглі тропіка╝, зробім квітнеючымі са-дамі сусветныя пустыні; быпь можа, нават пакроем акіяны плытамі і павялічым, такім чы-нам, жылплошчу для будучага насельніцтва. А далей -- палёт на планеты. Аб усім гэтым мары╝ адзін з найвялікшых навуковых фантаста╝ К. Э. Цыалко╝скі. I хто скажа, дзе ╝ гэтых мэрах канчаецца рэальна-выконваемае i дзе пачынаецца нязбытачная фантастика?

Нам патрэбны тысячи, дзесяткі тысяч інжынера╝, вучоных, даследяыка╝, вынаходца╝ на ╝сіх галінах веда╝. Навуковая фантастика дапамагае стварыць іх. Якім чи-нам? Сапра╝дны навукова-фантастычны твор развівае фантазію. К. Э. Цыалко╝скі піса╝ аб сваім метадзе работы: "Спачатку немінуча ідуць мысль і фантазія. За імі шагае навуковы разлік. I ╝жо ╝ канцы выкананне завяршае мысль".

Разведчикі будучага -- навуковыя фантасты -- прывучаюпь людзей да смеласні мыслі і расчышчаюць шлях да новага. Навуковая фантастика з'я╝ляецца застрэльшчыкам новых адкрыцця╝, даследвання╝, пастано╝кі новых навуко-вых праблем. Велізарнае значэнне навуковай фантастыкі ╝ гэтай галінке яшчэ няда╝на было падмапавана такімі буйнымі навуковымі дзеячамі, як астраном акад. Глазенап, фізіелаг акад. Ухтомскі, Н. А. Мароза╝, старшы заолаг Акадэміі навук праф. Кузнецо╝ і іншыя.

Урэшце; навукова-фантастычныя творы разам з гало╝най навуковай тэмай папулярызуюць у самай захапляючай форме сучасныя навуковыя і тэхвічныя веды, прыцягваючы да іх пікавасць найшырэйшых мае.


Ленінград.


Чырвоная змена. Менск. 1937. No 94. 24.04. С. 3.